Anayasacılık – Constitutionalism nedir? Bu bağlamda anayasacılığa aykırı anayasa ya da itibari anayasa (G. Sartori) ne anlama gelir?

Anayasacılık – Constitutionalism nedir? Bu bağlamda anayasacılığa aykırı anayasa ya da itibari anayasa (G. Sartori) ne anlama gelir?

Anayasacılık – Constitutionalism nedir? Bu bağlamda anayasacılığa aykırı anayasa ya da itibari anayasa (G. Sartori) ne anlama gelir?
Yayınlama: 17.10.2022
8
A+
A-

Anayasacılık – Constitutionalism nedir? Bu bağlamda anayasacılığa aykırı anayasa ya da itibari anayasa (G. Sartori) ne anlama gelir?

Anayasacılık/Constitutionalism: Tarihsel olarak 18. y.y. sonlarında ortaya çıkan, devlet iktidarının sınırlandırılması ve vatandaşların hak ve hürriyetlerini devlet karşısında korumak amacıyla, kanunların üstünde yer alan ve kanunlardan daha zor değiştirilebilen ve kendisine anayasa denilen katı bir kanunun yapılmasını isteyen akımdır. Anayasacılık akımının amacı devlet iktidarını sınırlayarak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına almaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için öngörülen araç ise yazılı, katı ve üstün bir kanunun yani bir anayasanın yapılmasıdır. Dolayısıyla anayasacılık bir ülkede yazılı, katı ve üstün bir anayasanın yapılmasını gerektirir.

Devlet iktidarını sınırlandırmak, temel hak ve özgürlükleri güvence altına almak maksadı olmaksızın yeni bir anayasa yapılması anayasacılık olayı olarak görülemez. Bir diktatör de kendi yetkilerini sağlamlaştırmak vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini sınırlandırmak için anayasa yapabilir. Böyle bir anayasa anayasacılığın özüyle bağdaşmaz. İşte bu tür anayasalar “anayasacılığa aykırı anayasa” kavramına dâhildir. Benzer bir kavram G. Sartori tarafından kullanılmıştır. Sartori’ye göre itibari anayasalar/ nominal constitution, siyasi iktidarı örgütleyen ama sınırlandırmayan anayasalardır. Bunların metinlerine bakıldığında temel hak ve özgürlükleri koruyan hükümlerin yer aldığı ama bu hükümlerin fiilen geçersiz olduğu görülür. 1990 öncesi SSCB anayasası böyleydi. Çünkü anayasada yer alan bir çok haktan küçük bir kısmı fiilen kullanılabiliyordu.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.